მეტაბოლიზმი და იმუნიტეტი -იმუნურ სისტემას ენერგიის გარეშე მუშაობა არ შეუძლია. სიგნალების ამოცნობა, უჯრედების გადაადგილება, ანტისხეულების წარმოება, ინფორმაციის გადაცემა და ქსოვილების აღდგენა ენერგიის შესაბამის წყაროებსა და საშენ მასალაზე მუდმივ წვდომას მოითხოვს.
თუმცა იმუნური უჯრედები ენერგიას ყოველთვის ერთნაირად არ იყენებენ. სისხლში მოძრავ მშვიდ მდგომარეობაში მყოფ უჯრედს სხვა საჭიროებები აქვს, ვიდრე ახლახან გააქტიურებულ უჯრედს, რომელსაც სწრაფად გაყოფა ან გარკვეულ ქსოვილამდე მისვლა სჭირდება.
ამ კავშირებს იმუნომეტაბოლიზმი შეისწავლის. ის უჯრედებში მიმდინარე ქიმიური გარდაქმნების ცოდნას იმუნოლოგიასთან აერთიანებს.
კავშირი მეტაბოლიზმსა და იმუნიტეტს შორის ორმხრივია. მეტაბოლიზმი გავლენას ახდენს იმუნური უჯრედების შესაძლებლობებსა და ქცევაზე. თავის მხრივ, იმუნური აქტივაცია ცვლის იმას, თუ როგორ იღებენ და იყენებენ უჯრედები ენერგიას.
ეს არ ნიშნავს, რომ ერთი პროდუქტით შეიძლება „იმუნიტეტის გამოკვება“ ან კონკრეტული ნივთიერების დიდი რაოდენობით მიღებით მისი სურვილისამებრ მართვა. ორგანიზმი ენერგიის წყაროებზე წვდომას მკაცრად არეგულირებს, ხოლო უჯრედები ჰორმონულ, ნერვულ და მეტაბოლურ კავშირების რთულ ქსელში მოქმედებენ.
მეტაბოლიზმი უჯრედში მიმდინარე ყველა ქიმიურ რეაქციას მოიცავს. ზოგი ნივთიერებებს შლის და ენერგიას ათავისუფლებს. სხვები ენერგიას ცილების, ლიპიდების, ნუკლეინის მჟავებისა და ფუნქციონირებისთვის საჭირო სხვა ნაწილების შესაქმნელად იყენებს.
უჯრედი შეიძლება ქალაქს შევადაროთ. მას სჭირდება ელექტროსადგურები, ტრანსპორტი, საწყობები, საშენი მასალა, საკომუნიკაციო და ნარჩენების მოცილების სისტემები.
ენერგია, სხვა ფორმებთან ერთად, ATP-ის მოლეკულებში ინახება და გადაიცემა. უჯრედი ATP-ს მოიხმარს მოლეკულების გადასატანად, მოძრაობისთვის, ახალი სტრუქტურების შესაქმნელად და შიდა გარემოს შესანარჩუნებლად.
ATP შეიძლება წარმოიქმნას გლუკოზის, ცხიმოვანი მჟავებისა და ამინომჟავების გარდაქმნისას. წამყვანი გზის არჩევა უჯრედის ტიპზე, მის აქტივობასა და გარემო პირობებზეა დამოკიდებული.
იმუნური სისტემა მრავალი ტიპის უჯრედისგან შედგება. მათ შორის არიან ნეიტროფილები, მაკროფაგები, T- და B-ლიმფოციტები, დენდრიტული უჯრედები, ბუნებრივი მკვლელი უჯრედები და მრავალი უფრო სპეციალიზებული პოპულაცია.
თითოეული სხვადასხვა ამოცანას ასრულებს. ზოგი ძალიან სწრაფად რეაგირებს, სხვების პასუხი უფრო დიდხანს ყალიბდება. ზოგი ანტისხეულებს წარმოქმნის, ზოგი მიკრობებს ან დაზიანებულ ნაწილებს შთანთქავს, სხვები კი მეზობელი უჯრედების აქტივობას არეგულირებს.
მეტაბოლური საჭიროებები უჯრედის ამჟამინდელ მდგომარეობაზეც არის დამოკიდებული. მშვიდ მდგომარეობაში მყოფი ლიმფოციტი შეიძლება დიდხანს ინარჩუნებდეს მზადყოფნას. შესაბამისი სიგნალის ამოცნობის შემდეგ ის სწრაფად იყოფა და ბევრ მოლეკულას წარმოქმნის.
ასეთი ცვლილება მთელი ენერგეტიკული სისტემის გადაწყობას მოითხოვს. უჯრედს სჭირდება არა მხოლოდ ATP, არამედ მასალა ახალი მემბრანების, ცილებისა და გენეტიკური მასალის შესაქმნელად.
გლიკოლიზი რეაქციების ჯაჭვია, რომლის დროსაც გლუკოზა უფრო პატარა მოლეკულებად გარდაიქმნება. ამ პროცესს ATP-ის შედარებით სწრაფად მიწოდება შეუძლია და ჟანგბადს უშუალოდ არ საჭიროებს.
ძლიერი აქტივაციისას ზოგი იმუნური უჯრედი მეტ გლუკოზას იღებს და გლიკოლიზს აძლიერებს. ერთი შეხედვით ეს არაეფექტიანი ჩანს: გლუკოზის ერთი მოლეკულიდან ნაკლები ATP მიიღება, ვიდრე მიტოქონდრიებში მისი სრული დაჟანგვისას.
თუმცა გლიკოლიზს სხვა უპირატესობებიც აქვს. ის სწრაფად მიმდინარეობს, მისი შუალედური პროდუქტები კი სწრაფად გამყოფ უჯრედს საჭირო კომპონენტების შესაქმნელად გამოადგება.
ეს არ ნიშნავს, რომ ყველა აქტიური უჯრედი მხოლოდ გლიკოლიზს იყენებს. რეალური მეტაბოლური პროფილები უფრო რთულია და ერთდროულად რამდენიმე გზა შეიძლება მოქმედებდეს.
მიტოქონდრიებს ხშირად ელექტროსადგურებს უწოდებენ, რადგან ისინი ოქსიდაციური ფოსფორილირების გზით ATP-ის ეფექტიან წარმოებაში მონაწილეობენ.
ეს შედარება სწორია, მაგრამ არასრული. მიტოქონდრიები ასევე მონაწილეობენ სიგნალების გადაცემაში, ჟანგვითი მდგომარეობის კონტროლში, ლიპიდების გარდაქმნაში, უჯრედის სიკვდილის რეგულირებასა და იმუნური პასუხისთვის მნიშვნელოვან სხვა პროცესებში.
მათი რაოდენობა, ფორმა და აქტივობა უჯრედის მდგომარეობის მიხედვით შეიძლება იცვლებოდეს. მიტოქონდრიები ერთიანდება, იყოფა და უჯრედის შიგნით გადაადგილდება.
ზოგი ხანგრძლივად მცხოვრები ან მშვიდ მდგომარეობაში მყოფი იმუნური უჯრედისთვის მიტოქონდრიების ეფექტიანი გამოყენება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. სხვა პოპულაციები აქტივაციისას გლიკოლიზის წილს ზრდის.
თუმცა ეს არ უნდა დავიყვანოთ ფორმულამდე „გლიკოლიზი ანთებას ნიშნავს, მიტოქონდრიები კი სიმშვიდეს“. უჯრედული ბიოლოგია ასეთი ერთმნიშვნელოვანი არ არის.
მაკროფაგები სხვადასხვა ქსოვილში გვხვდება. ისინი სიგნალებს ამოიცნობენ, ნაწილაკებს შთანთქავენ, დაზიანებულ მასალას აშორებენ და სხვა უჯრედების პასუხს არეგულირებენ.
პოპულარულ აღწერებში მათ ზოგჯერ ორ საპირისპირო ტიპად ყოფენ: ანთების ხელშემწყობ და აღდგენაში მონაწილე უჯრედებად. დასაწყისისთვის ეს სქემა გამოსადეგია, მაგრამ მაკროფაგების რეალური მდგომარეობები ფართო სპექტრს ქმნის.
ქსოვილში არსებულ სიგნალებს მათი მეტაბოლიზმის შეცვლა შეუძლია. იცვლება გლუკოზის მიღება, ამინომჟავების გამოყენება, მიტოქონდრიების მუშაობა და კონკრეტული მეტაბოლიტების წარმოქმნა.
მეტაბოლიტები მხოლოდ ნარჩენი პროდუქტები არ არის. ზოგი ფერმენტების აქტივობასა და გენების ექსპრესიაზე მოქმედებს. ასე ხდება ენერგიის ცვლა სისტემის ნაწილი, რომლის მეშვეობითაც უჯრედები ბიოლოგიურ „გადაწყვეტილებებს“ იღებენ.
მშვიდ მდგომარეობაში მყოფი T-ლიმფოციტი პატარა უჯრედია, რომელსაც შედარებით ცოტა ენერგია სჭირდება. თუმცა შესაბამისი ანტიგენის ამოცნობის შემდეგ მას ინტენსიური აქტივაციის დაწყება შეუძლია.
უჯრედი იზრდება, ბევრ ცილას წარმოქმნის და მრავალჯერ იყოფა. წარმოქმნილი უჯრედების ნაწილი იმუნურ პასუხში უშუალოდ მონაწილეობს. სხვები შეიძლება მეხსიერების უჯრედებად გადაიქცეს.
ეს განსხვავებული გზები სხვადასხვა მეტაბოლურ პროგრამას უკავშირდება. სწრაფად გამყოფ უჯრედს ბევრი ენერგიისა და საშენი მასალის წარმოება სჭირდება. მეხსიერების უჯრედმა კი ხანგრძლივი სიცოცხლისა და მომავალში ეფექტიანი რეაგირების უნარი უნდა შეინარჩუნოს.
ამიტომ მეტაბოლიზმი მხოლოდ დამხმარე მექანიზმი არ არის. ის უჯრედის ფუნქციასა და მომავალზეც მოქმედებს.
შესაბამისი აქტივაციის შემდეგ B-ლიმფოციტების ნაწილი პლაზმურ უჯრედებად გარდაიქმნება. მათი ამოცანაა ანტისხეულების დიდი რაოდენობით წარმოება.
ბევრი ცილის წარმოქმნა მნიშვნელოვან მეტაბოლურ დატვირთვას ქმნის. უჯრედს სჭირდება ამინომჟავები, ენერგია, განვითარებული ენდოპლაზმური ბადე და წარმოქმნილი მოლეკულების ხარისხის კონტროლის მექანიზმები.
ყველა პლაზმური უჯრედი ერთნაირად დიდხანს არ ცოცხლობს. ზოგი ხანმოკლეა, სხვები კი გარკვეულ ქსოვილურ გარემოში დიდხანს შეიძლება შენარჩუნდეს.
აქაც საკვები ნივთიერებების ხელმისაწვდომობა და ადგილობრივი სიგნალები უჯრედების შესაძლებლობებზე მოქმედებს. ეს არ ნიშნავს, რომ მეტი ცილის ან შაქრის ჭამა ავტომატურად გაზრდის ანტისხეულების წარმოებას. ორგანიზმი ამ პროცესებს მრავალ დონეზე არეგულირებს.
სისხლში მყოფ უჯრედს განსხვავებული გარემო აქვს, ვიდრე ნაწლავში, კანში, ფილტვში ან ანთებით ქსოვილში მყოფს.
მაღალი აქტივობის ადგილებში შეიძლება ნაკლები ჟანგბადი იყოს, შეცვლილი იყოს pH და გლუკოზისა თუ ამინომჟავების ხელმისაწვდომობა. იმუნური უჯრედები საკვები ნივთიერებებისთვის ქსოვილის უჯრედებს, მიკრობებს და ზოგ დაავადებაში პათოლოგიურად შეცვლილ უჯრედებსაც ეჯიბრებიან.
მეტაბოლიზმის მორგების უნარი უჯრედებს ცვალებად პირობებში მუშაობაში ეხმარება.
ამიტომ იმუნომეტაბოლიზმის თანამედროვე კვლევები სულ უფრო ხშირად სწავლობს არა მხოლოდ იზოლირებულ უჯრედებს, არამედ ქსოვილში მათ მდებარეობასაც.
კავშირი მეტაბოლიზმსა და იმუნიტეტს შორის ორივე მიმართულებით მოქმედებს.
ორგანიზმის მეტაბოლურმა მდგომარეობამ შეიძლება იმუნური უჯრედების მუშაობაზე იმოქმედოს. იმავდროულად, იმუნური პასუხი ცვლის ენერგიის ხარჯვას, მადას, სხეულის ტემპერატურას, ჰორმონულ რეგულაციასა და საკვები ნივთიერებების გამოყენებას.
ინფექციისას ზოგ ადამიანს მადა უმცირდება, იღლება და ძილი სჭირდება. ეს ორგანიზმის რთული რეაქციის ნაწილებია და არა მხოლოდ „ენერგიის ნაკლებობის“ შედეგი.
ქრონიკული მეტაბოლური დაავადებები შეიძლება იმუნური ფუნქციის ცვლილებებთან იყოს დაკავშირებული. თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ ერთი საკვები პროდუქტი მთელ პროცესს გამოასწორებს.
იმუნომეტაბოლიზმი მოიცავს წლების განმავლობაში ჩამოყალიბებულ კავშირების ქსელს, რომელიც გენებზე, ასაკზე, გარემოზე, ფიზიკურ აქტივობაზე, კვებაზე, ძილზე, მედიკამენტებსა და ჯანმრთელობის მდგომარეობაზეა დამოკიდებული.
ეს პოპულარული გამოთქმა რთულ ბიოლოგიას ზედმეტად ამარტივებს.
გლუკოზა ორგანიზმის მრავალი უჯრედისთვის ენერგიის ძირითადი წყაროა. მას იყენებს როგორც იმუნური, ისე ტვინის, კუნთებისა და სხვა ქსოვილების უჯრედები.
ეს არ ნიშნავს, რომ ინფექციისას მარტივი შაქრების მიღება განზრახ უნდა გავზარდოთ. არც ნახშირწყლების სრული გამორიცხვა „შიმშილით მოკლავს“ მიკრობებს ან დაავადებას.
ორგანიზმს შეუძლია სისხლში გლუკოზის დონის შენარჩუნება მარაგების გამოყენებითა და სხვა ნივთიერებებიდან მისი წარმოქმნით. უჯრედებსა და მიკრობებს ენერგიის სხვა წყაროების გამოყენებაც შეუძლიათ.
რაციონში ენერგიისა და შაქრების ხანგრძლივი სიჭარბე სხვა საკითხია, ვიდრე იმუნური სისტემის ხანმოკლე აქტივაცია. ეს თემები ერთ მარტივ რჩევად არ უნდა გავაერთიანოთ.
ენერგიის შეზღუდვის, მარხვისა და კვების სხვადასხვა წესის გავლენა მეტაბოლიზმზე ინტენსიურად შეისწავლება. შედეგები დამოკიდებულია ჩარევის ხანგრძლივობაზე, ასაკზე, ჯანმრთელობის მდგომარეობასა და იმ მაჩვენებელზე, რომელსაც იკვლევენ.
უჯრედებსა ან ცხოველებზე ჩატარებული კვლევა საკმარისი საფუძველი არ არის ავადმყოფი ადამიანისთვის მკაცრი მარხვის შესათავაზებლად. საკვების შეზღუდვა შეიძლება საშიში იყოს არასაკმარისად ნაკვები, ხანდაზმული, ონკოლოგიურ მკურნალობაზე მყოფი, გარკვეული წამლების მიმღები ან გლუკოზის რეგულაციის დარღვევის მქონე ადამიანისთვის.
ერთიანი „იმუნური გადატვირთვა“ არ არსებობს. იმუნური სისტემა მოწყობილობა არ არის, რომლის ხელახლა ჩართვაც რამდენიმედღიანი დიეტით შეიძლება.
ავადმყოფობის ან მკურნალობის დროს კვების შეცვლა სპეციალისტთან უნდა განიხილოთ, განსაკუთრებით წონის კლების ან მადის შემცირების შემთხვევაში.
უჯრედებს მხოლოდ ენერგია არ სჭირდება. ცილები ამინომჟავებს იძლევა, რომლებითაც ფერმენტები, რეცეპტორები, ანტისხეულები და ქსოვილები იქმნება.
ცხიმები უჯრედის მემბრანების ნაწილიცაა, ენერგიის წყაროც და სასიგნალო მოლეკულების წინამორბედიც. ნახშირწყლები შეიძლება სწრაფად გამოიყენებოდეს ენერგიისთვის და სხვა მეტაბოლურ გზებსაც აწვდიდეს საჭირო მასალას.
ორგანიზმს ასევე სჭირდება ვიტამინები და მინერალები, რომლებიც ფერმენტების მუშაობაში მონაწილეობენ. გარკვეული ნივთიერების დეფიციტმა შეიძლება ნორმალური ფუნქცია დაარღვიოს. მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ საჭიროებაზე მეტი დოზა იმუნური სისტემის მუშაობას კიდევ გააუმჯობესებს.
მეტი ყოველთვის უკეთესი არ არის. ზოგი ნივთიერების ჭარბმა რაოდენობამ შეიძლება არასასურველი ეფექტი გამოიწვიოს ან წამლებთან ურთიერთქმედება ჰქონდეს.
თაფლი უმთავრესად შაქრებს, განსაკუთრებით გლუკოზასა და ფრუქტოზას, და წყალს შეიცავს. ამიტომ ის ენერგიას იძლევა, როგორც მარტივი ნახშირწყლების შემცველი სხვა პროდუქტები.
ბუნებრივი არომატული ნივთიერებები და სხვა კომპონენტების მცირე რაოდენობა მას დამახასიათებელ თვისებებს ანიჭებს, მაგრამ საერთო მიღებულ შაქრებში თაფლის გათვალისწინება მაინც საჭიროა.
თაფლი არ უნდა წარმოვადგინოთ „იმუნიტეტის საწვავად“, რომელიც იმუნური უჯრედების მუშაობას ავტომატურად აუმჯობესებს. უჯრედები სისხლში მოძრავ საკვებ ნივთიერებებს იყენებენ, მათი მეტაბოლიზმი კი ორგანიზმის მკაცრი კონტროლის ქვეშაა.
თაფლი შეიძლება კვებისა და კულინარიული ტრადიციის ნაწილი იყოს, მაგრამ მრავალფეროვან რაციონს ან მკურნალობას ვერ ჩაანაცვლებს.
ლაბორატორიებში სწავლობენ პროპოლისის შემადგენლობასა და მისგან მომზადებული ექსტრაქტების ქცევას სხვადასხვა მოდელში. ზოგი ექსპერიმენტი იმუნურ უჯრედებსა და მეტაბოლურ პროცესებს ეხება.
ასეთი შედეგები კვლევის საწყისი ეტაპებია. ისინი ვერ ამტკიცებს, რომ პროპოლისის შემცველი დანამატი ადამიანში „იმუნომეტაბოლიზმს არეგულირებს“.
მნიშვნელოვანია ექსტრაქტის შემადგენლობა და კონცენტრაცია, უჯრედის ტიპი, კონტაქტის დრო და მიღების გზა. უშუალოდ უჯრედულ კულტურაში დამატებული ნივთიერება მონელებასა და მიღების შემდეგ მიმდინარე გარდაქმნებს არ გადის.
ტერმინი „იმუნომეტაბოლიზმი“ არ უნდა იქცეს თანამედროვე ჟღერადობის შემცვლელად ჯანმრთელობის შესახებ დაუშვებელი ან დაუდასტურებელი დაპირებებისთვის.
ფიზიკური აქტივობა ცვლის კუნთების ენერგიის საჭიროებას, გლუკოზის რეგულაციას, სისხლის მიმოქცევასა და ჰორმონულ სიგნალებს. ძილი დაკავშირებულია დღე-ღამის რიტმთან და მრავალი ფიზიოლოგიური პროცესის რეგულაციასთან.
ეს არ ნიშნავს, რომ ერთი ვარჯიში ან ერთი კარგად გამოძინებული ღამე იმუნიტეტს გარანტირებულად და გაზომვადად „აძლიერებს“. თუმცა რეგულარული ჩვევები იმ გარემოს ნაწილია, სადაც ორგანიზმი ძირითად ფუნქციებს ასრულებს.
ძილის ხანგრძლივი ნაკლებობა, უმოძრაო ცხოვრება, არასრულფასოვანი კვება და ენერგიის ჭარბი მიღება ჯანმრთელობის ერთადერთი განმსაზღვრელი ფაქტორები არ არის. მაგრამ მათზე საუბარი შესაძლებელია ერთი დანამატის შესახებ დაპირებების გარეშე.
კომერციულ მასალაში უნდა ავირიდოთ ისეთი განცხადებები, როგორიცაა:
ასეთმა გამოთქმებმა შეიძლება შექმნას შთაბეჭდილება, თითქოს კონკრეტული პროდუქტის ფიზიოლოგიური მოქმედება დადასტურებულია.
უფრო ფრთხილია თავად მეცნიერების აღწერა: უჯრედები ამოცანის მიხედვით ენერგიის გამოყენების წესს ცვლიან, მკვლევრები კი ამ ცვლილებების მექანიზმების გაგებას ცდილობენ.
კავშირი მეტაბოლიზმსა და იმუნიტეტს შორის ასობით რეაქციას, ფერმენტს, გადამტანსა და სასიგნალო მოლეკულას მოიცავს.
ორგანიზმი იყენებს გლუკოზას, ცხიმებსა და ამინომჟავებს, მაგრამ მათი გამოყენების წესი უჯრედის ტიპსა და პირობებზეა დამოკიდებული. ნორმალური მუშაობისთვის საჭირო ნივთიერება ჭარბად მიღებისას იმუნური სისტემის მოქმედებას აუცილებელი არ არის აუმჯობესებდეს.
ასევე, ლაბორატორიაში გარკვეული რეაქციის აღმოჩენა არ ნიშნავს, რომ მისი უსაფრთხოდ და ეფექტიანად შეცვლა კონკრეტული პროდუქტის მიღებით შეიძლება.
იმუნომეტაბოლიზმი საინტერესოა სწორედ იმიტომ, რომ სირთულეს აჩვენებს. ის იმუნიტეტის „აწევის“ მარტივ რეცეპტს არ გვაძლევს.
ბრენდის ბლოგში იმუნომეტაბოლიზმი შეიძლება მხოლოდ საგანმანათლებლო თემა იყოს. მას აუცილებელი არ არის პირდაპირ პროდუქტის აღწერასთან ან ყიდვის ღილაკთან მივყავდეთ.
თუ Camelyn იქნება ნახსენები, ინფორმაცია უნდა შემოიფარგლოს იმით, რაც პროდუქტის ეტიკეტითა და დოკუმენტებით შეიძლება დადასტურდეს.
დანამატის სახელი არ უნდა განთავსდეს ლიმფოციტების აქტივაციის, მიტოქონდრიების ან ATP-ის წარმოების სქემის გვერდით. ასეთმა გამოსახულებამ შეიძლება მოქმედებაზე მიანიშნოს მაშინაც კი, თუ ტექსტი პირდაპირ არაფერს ჰპირდება მკითხველს.
ვიზუალური მასალაც სარეკლამო კომუნიკაციის ნაწილია და ისეთივე ყურადღებით უნდა შეფასდეს, როგორც სიტყვები.
იმუნომეტაბოლიზმი სწავლობს, როგორ მოქმედებს ენერგეტიკული პროცესები იმუნური უჯრედების ქცევაზე და როგორ ცვლის მათი აქტივაცია მეტაბოლიზმს.
გლიკოლიზს შეუძლია სწრაფად მიაწოდოს ენერგია და ახალი სტრუქტურებისთვის საჭირო მასალა. მიტოქონდრიები მონაწილეობენ არა მხოლოდ ATP-ის წარმოებაში, არამედ სიგნალების გადაცემასა და უჯრედის ფუნქციის რეგულირებაშიც.
იმუნური უჯრედების სხვადასხვა პოპულაცია განსხვავებულ მეტაბოლურ პროგრამებს იყენებს. ისინი იცვლება აქტივაციის, ქსოვილში მდებარეობისა და ჟანგბადისა და საკვები ნივთიერებების ხელმისაწვდომობის მიხედვით.
კავშირი მეტაბოლიზმსა და იმუნიტეტს შორის არ ნიშნავს, რომ ერთ პროდუქტს შეუძლია იმუნური სისტემის „გამოკვება“, „დაპროგრამება“ ან „თავიდან ჩატვირთვა“.
გონივრული მიდგომა კვებაზე, ძილზე, მოძრაობასა და დაავადებების მკურნალობაზე ზოგად ზრუნვას ეფუძნება და არა ერთი სასწაულმოქმედი საწვავის ძებნას.
რაც მეტს იგებს მეცნიერება იმუნური უჯრედების მეტაბოლიზმზე, მით უფრო ცხადია, რომ მათი ქცევა პროცესების მთელ ქსელზეა დამოკიდებული. სწორედ ეს სირთულეა ამბის ყველაზე საინტერესო ნაწილი და არა მარტივი სლოგანი.
საინფორმაციო შენიშვნა: სტატია საგანმანათლებლო ხასიათისაა. ის არ წარმოადგენს სამედიცინო ან კვებით რჩევას და არ აფასებს კონკრეტული დანამატის მოქმედებას.
თაფლის, პროპოლისისა და ჯანმრთელობის შესახებ მეტი წაიკითხეთ camelyn.eu.
